Ayıplı Hizmet ve Ayıplı Mal Nedeniyle Tazminat

Malın veya hizmetin ayıpsız olduğunu ispat yükü kural olarak satıcı veya hizmet sağlayıcısına aittir. Öyle ki ilgili kanun ile birlikte tüketici lehine bazı özel karineler getirmiştir. Teslim tarihinden itibaren altı ay içinde ortaya çıkan ayıpların, teslim tarihinde var olduğu kabul edilir. Bu durumda malın ayıplı olmadığının ispatı satıcıya aittir. Bu karine, malın veya ayıbın niteliği ile bağdaşmıyor ise uygulanmaz. Sözleşmenin kurulması aşamasında son derece aşikâr olan ve herhangi bir muayene yapmadan hemen göze batan bir ayıbın varlığı halinde, daha sonra bundan haberdar olunmadığı ileri sürülemeyecektir. Ancak dikkat edilmesi gereken bir nokta, tüketicinin haberdar olduğu ayıplardan farklı bir ayıbın daha sonra ortaya çıkmış olması halinde, satıcı, üretici ve ithalatçının bunlara ilişkin sorumluluklarının her halükarda var olacağıdır. Örneğin satın alınan ikinci el arabanın gözle görülen arızaları, eksiklikleri tüketicinin bilmesi gereken bir olgudur, dolayısıyla daha sonra bu konuda bir ayıp iddiasında bulunamaz. Buna karşılık arabanın hava yastığının açılmaması, fren sistemi, motor, vites kutusu arızaları, araç alındıktan kısa bir süre sonra motor arızası vermesi, enjektörlerinin bozuk bir şekilde satılması, arızalara kısa vadeli çözümler yapılması gibi arızalar ve durumlar arabanın ikinci el olması ile alakalı bir sorun değildir. Bu hallerde yine bir ayıbın varlığı kabul edilecektir.

Ayrıca aracın km’sinin düşürülmesi, ağır hasar kaydının gizlenilmesi gibi durumlarda gizli ayıp teşkil edecek olup satıcı alıcının seçimlik haklardaki tercihine göre zararları giderecektir. Bu nedenle de satıcı alıcının uğramış olduğu zararları tazmin etmek ile yükümlü olacaktır. Devamla her ne kadar araç alımlarında noter satış sözleşmelerinde “alıcının bu aracı hali hazır durumu ile görüp beğenerek ve bedelini tamamen ödeyerek teslim aldığı” gibi ifadeler belirtilmiş olsa da ayıpların gizli ayıp niteliğinde bulunması halinde satıcı ağır kusurlu tespit edilecek ve sorumluluktan kurtulamayacaktır. Alıcıların satın alacakları araçlardaki trafik şube müdürlüğünce tutulan kayıtlarını, aracın sigorta bilgilerini inceleme yükümlülüğü bulunmamaktadır. Burada önemli olan duruma satıcının bu ayıp niteliğindeki durumları alıcıya bildirmesi ve bunu ispatlamasıdır.